Bayır Turpu - Yabani Turp, Doğal İlaç

Yabani Turp - Bayır Turpu Bitkisi

Yaban turpu, turpgiller ailesine mensup bir bitki olup, ılıman iklimde, ülkemizde akdeniz bölgesinde yetişir. İhracat amaçlı Amerika da büyük çapta üretilir. Bitki 30-60 cm arası değişen boya ulaşabilir, çokyıllık dayanıklı, güneşli ve açık alanları, derin kazılmış, hafif ve nemli toprakları sever, tohumlarıyla çoğalır. Elips biçimli, ucu sivri, kaba dokulu ve parlak yeşil yaprakları vardır, beyaz çiçek açan bitki çeşididir. Yuvarlak kesitli ve boylamasına kabartılı saplarla köke bağlanan bu yapraklar ezildiğinde, yakıcı bir koku yayar. Haziran-temmuz aylarında açan çiçekleri, beyaz salkımlar halinde olur. Bitkinin yumrukökü uzun, kalın, dışı sarı kahverengi, içi beyaz ve etlidir. Bu kökün de yakıcı bir kokusu vardır.

Bitkinin taze yumru kökü kalsiyum, sodyum, magnezyum gibi mineraller yönünden zengindir. Ayrıca hardal yağı, glikozit, sinigrin maddeleri, potasyum sülfat asidi, glikoz asparagin, zamk, glumatin, nişasta, şeker, reçine, C vitamini içerir.

Haricen C vitamini eksikliğinde, idrar söktürücü olarak, bronşiyal nezlede, az dozda iştah açıcı, yağlı yiyeceklerin sindirimini kolaylaştırıcı, organizmanın güçlenmesini sağlayıcı, astım tedavisinde, safra kesesi, böbrek kum ve taşlarının düşürülmesinde, faydalıdır. Diş eti iltihabını giderir, diş etlerini kuvvetlendirir, kemik erimelerinde kullanılır.

Uygulamalar:

Dikkat: Taze kökten elde edilen su, antibiyotik tesirli madde ihtiva eder. Doz aşımı, salya bezlerini iltihaplandırır, zehirlenmelere sebep olabilir, bu nedenle çok dikkatle kullanılmalıdır.

Haricen Kullanılışı:

Bayır turpu bitkisi ve kökü
Sıraca, ergenlik sivilceleri ve çıbanlarını gidermek için, bir miktar bayır turpu, ince şekilde doğranır, bir kavanoza doldurulur, üzerine sirke konulur, ağzı sıkıca kapatılır, toprağa gömülür ve 12 gün sonunda çıkarılıp, ezilir ve bir bezden süzülür, elde edilen suya, bal ilave edilir, bununla ergenliklerin üzeri ovuşturulur, çok kısa zamanda ergenliği geçirir.

Bayır turpu suyu ile cilt ovalandığında, cilt hastalıklarına faydalı olur. Romatizma, gut, adale ve eklem yerleri ağrılarında bayır turpu dilimler halinde ağrıyan yerlere konulur. Veya rendelenip, lapa halinde sarılır. Bel ve sırt ağrılarında bayır turpu dilimler halinde ağrıyan yere sarılır, 20 dk. bekletilirse, faydası görülür. Kol ve dirsek ağrılarında, aynı şekilde kullanılır.

Yaban turpunu mikserden geçirerek içine bir miktar elma sirkesi ilave edip, buzdolabında muhafaza edin. Bu karışımdan günde 2-3 yemek kaşığı alın, sağlığınıza sağlık katın. Veya kökleri ince ince doğrayın, üzerine şeker serpin, meydana gelen sudan günde 1-3 çorba kaşığı için.

Yemeklerde kullanımı:

Colmans yabani turpu, ya da bayır turp sosu

Bu kökler ince ince rendelenerek, hardalsı baharat kokusunu versin diye bazı et ve balık yemeklerine birer çorba kaşığı olmak üzere günde iki kez yenebilir. Ayrıca "Wasabi" ismi altında, Japon mutfağında sıklıkla kullanılan acı, yeşil yaban turpu ezmesi vardır. Wasabi, bilhassa Jean Renonun bir filminde adı geçtiğinden, en azından Filmi izleyenler tarafından bilinir hale gelmiştir. "Horseradish Sauce" adı altında birçok yabancı firmanın cam kavanozda satışa sunduğu yabani turp sosu satın alabilir, bu sosu evinizde bilhassa et ve balık yemeklerinde kullanarak, hem sağlığınıza katkı sağlamış olursunuz, hem de mükemmel bir lezzet, damak tadınıza hitap ederek, size böylece ikinci bir katkı sağlayacaktır.

Bayır ve yaban turpunun diğer isimleri:

Armoracia rusticana, Yabani Turp, Acırga, Karaturp, Eşek Turpu, Acı kök, iren, Yabani kaşık otu.

Not:

Bayırturpunun kökleri parçalanarak kum içinde ileriki kullanımlar için taze olarak saklanabilir. Bu tür kök saklama ve ileriki günlerde kullanma yöntemi Avrupa”da çok yaygındır.

Makale bilgilendirme amaçlı olup, yukarıdaki bilgiler, işin uzmanı bir kişiye danışılarak, hareket edilmesini öneririz.

Yoğurtlu yabani turp sosu tarifi

Yoğurtlu yaban turpu sosu tarifi
Yoğurtlu Yaban Turpu Sosu, isminden de belli olduğu gibi yaban turpu ile hazırlanıyor. Bu sosu hazırlarken, hazır satılan püre halindeki yaban turpu kullandım. Püre halinde satılanı hazır olarak bulamazsanız, evde kendinizde hazırlayabilirsiniz. Bunun için, gerekli olduğu ölçüde yaban turpunun dış kabuklarını soyup yıkayınız. Kuruladıktan sonra, derin bir kaba rendeleyiniz. İçersine limon suyu ilave ediniz. (Ne kadar ince rendelerseniz, tadı o kadar keskin olur.)

Horseradish bayır turpu ezmesi - Püresi
Damak tadınıza göre limon suyunu ayarlayıp, gerekirse biraz şeker katabilirsiniz. Alternatif olarak, elma rendesi ilave edebilir, veya limon yerine sirke de kullanabilirsiniz. Bu değişik tattaki kök bitkinin faydaları oldukça fazla, lütfen bu sayfanın üst kısmında bu kökün sağlık bakımından faydalarını inceleyiniz.

Kaynaklar:

http://kadinlarve.blogspot.com.tr/2013/09/bayr-turpu-yaban-turpu-esek-turpu.html
www.mailce.com/bayir-turpu-nerelerde-yetisir.html
www.acilservis.pro/yaban-turpunun-yararlari-ve-resimleri
www.yogurtkitabi.com/2011/09/yogurtlu-yaban-turpu-sosu.html