Hikmet Onat

Mektup okuyan Askerler

siperde-mektup-okuyan-askerler

Hikmet Onat'ı (1882-1977 İstanbul) resim yapmaya çocuk yaşlarında başladı. Kendi anlatmasına göre, eline geçirdiği bir tebeşir, bir kurşun kalem, veya fırça ile duvarlara, kağıtlara beyazlı siyahlı çizgilerle çocuksu duygularını yansıtmaya çalıştı. Çocuk yaşta suya ve denize tutkusu yüzünden Bahriye Okulu'na girdi. Fakat, orada da resme karşı olan sevgisini istediği gibi sürdüremedi. Ne var ki, bu mektepteki eğitiminde de resme ağırlık verdi. Ders aralarında teneffüse çıkmaz, sınıfta resimler yapardı. 1903 yılında Ada'daki Bahriye Okulu'ndan diploma alarak deniz teğmeni oldu. Fakat bu meslek onu ressamlığa ulaştıramıyordu. Bunun için Güzel Sanatlar Akademisi'ne devam etti. İçindeki sanat alevini bu suretle tutuşturmuş oldu. Burada altı sene okudu. Askerlik hayatına veda etti. Resim alanında Avrupa'ya gönderilecek adaylar arsında sınava girdi ve bu suretle Güzel Sanatlar'ın dünyadaki merkezi sayılan Paris'e gönderildi. Orada Fernaed Cormon'un öğrencisi oldu. Ne var ki, I. Dünya Savaşı'nın başlaması üzerine, Paris'te resim eğitimi gören arkadaşları ile birlikte yurda döndü. Arkadaşları ile birlikte bazı peyzajlarını sergileme fırsatı buldu. Galatasaray'da gelenek haline gelmiş bulunan Türk Ressamlar Cemiyeti'nin sergilerine katıldı. Bir aralık Nişantaşı Sultanisi'nde ve Galatasaray'da resim öğretmenliği yaptı. Daha sonra şimdiki Güzel Sanatlar Akademisi'nin öğretmenliğine atandı. Birlikte Paris'te eğitim gören arkadaşları (Ruhi, Nazmi Ziya, Namık İsmail, Feyhaman, Çallı, Avni Lifij) ile Akademi'de modern usullerle eğitim yapılmasına el birliği ile çalıştılar.

Salacakta Sabah - 1953

Salacak'ta Kayıklar Ve Kız kulesi

Onatın yapıtları Devlet Resim ve Heykel Sergilerinde yer almış, 1973 ve 1974'de ödül de almıştır. Akademik, klasik dönem sonrasında gözlem ön plana çıktığından, doğa gönüllüleri ile birlikte figürlü kompozisyonlara yönelmiş, özellikle Cumhuriyet'in ilk yıllarında ulusal duyguları yansıtan konulara önem vermiştir. Yakın plan çalışmalarına, ince bir doğa gözlemi ve sevgisi yansır. Kanlıca, Bebek, Haliç, Çengelköy, Üsküdar, Kabataş gibi İstanbul'un çeşitli yörelerinden gerçekleştirdiği manzara yapıtlarında, İstanbul sevgisi öne çıkmış, çeşitli görüntüler, özellikle kıyılar, mavnalar, suyun yansımaları, çırpıntıları gibi doğa deniz ilişkisinin ön planda olduğu gün ışığının izleri açıklı koyulu renk tuşlarıyla belirir, kalın bir boya katmanı ile oluşturulmuş tuşlamalar göze çarpar.

Hikmet Onat, kızı Süheyla ve oğlu Edip
Hikmet Onat, kızı Süheyla ve oğlu Edip ile sergisinin açılışında.

Eğitimini gördüğü akademik yada klasik atölyelerin koşullandırıcı çizgisine aldırmayıp, geniş fırça tuşlarının, sarı, yeşil, kahverengi ve mavi tonların uyumlu dengesini yakalamıştır. Kendine özgü bir resim türünün doğa sevgisiyle bütünleşen örneklerini ortaya çıkarmıştır. Gerçekçi resimler yapma isteğine karşın, yaşamın katı yanlarını göstermek istememiş, yaradılıştan alçak gönüllü, mütevazı, gösterişi sevmeyen, reklama sırtını çevirmiş bir sanatkârmış. Çok az konuşur, içine kapanıklığı nedeniyle, kendisini, toplumun gürültülü yaşamından uzak tutarmış. Hayat arkadaşı yıllarca yatalak şekilde dört duvar arasında yaşamış, bu nedenle Hikmet Bey günlerinin çoğunu hastası ile baş başa geçirdiği için dışarılarda pek görülmez, ancak, elverişli havalarda ve erken saatlerde boğaza giderek, güzel manzaraları tuvaline aktarırmış.

İlk ve son sergisini (Foto) ölümünden birkaç ay önce açan sanatçı, Mart 1977’de 95 yaşını aşkın bir yaşta iken İstanbul’da vefat etmiştir.

Önemli Eserleri:

Siperde Mektup Okuyan Askerler
Salacak'ta Kayıklar Ve Kız kulesi
Peyzaj
Büyükdere
Büyükada, Dilburnu
Manolyalar
Çengelköy
Balıkçı Tekneleri
Topkapı Sarayı
İstanbul Peyzajı
Kız İsmail Erkuş

Kaynak:

turkishpaintings.com
tr.wikipedia.org
MsXLabs.org
Taha Toros